ВИЧ-инфекци пирки этемлĕх 40 çул каялла пĕлчĕ. Тĕнчере 75 миллиона яхăн çын чирленĕ. Юлашки 25 çулта СПИДран 25 миллион çын вилнĕ, çав шутран 1,5 миллионĕ – ачасем.

Раççейре ВИЧ-инфекциллĕ миллиона яхăн çынна регистрациленĕ. Кунсерен çĕршывра 100 ытла чирлĕ çынна тупса палăртаççĕ.

Сывлăх сыхлавĕн Пĕтĕм тĕнчери организацийĕ «90-90-90» программа йышăннă. Вăл 2020 çулччен вăйра шутланать. Çак программа мĕне пĕлтерет-ха? Тĕнчере пурăнакансен 90 проценчĕ хăйсен ВИЧ-статусĕ мĕнле пулнипе кăсăкланмалла, ВИЧ-инфекци ернĕ пациентсен 90 проценчĕн сиплев илмелле, сипленнисен 90 проценчĕн вируса пусармалла. 2020 çултан «95-95-95» программа пурнăçланмалла. Эпидеми 2030 çул тĕлнелле пĕтмелле тесе палăртаççĕ.

ВИЧ-инфекци – ерекен чир. Этемĕн иммун системине сиенлет. СПИД – ВИЧ-инфекцин юлашки тапхăрĕ. Пациент пурнăçран уйрăлать. СПИД ытларах çамрăксене «кăмăллать». Яш-кĕрĕмпе хĕр-упраç асăрхануллă мар, наркотик серепине лекнĕ чирлĕ юлташĕсемпе хутшăнаççĕ, сиенлĕ йăлапа туслашаççĕ. Ар çыхăнăвĕсене кĕрсен васкасах ВИЧ ернипе-ерменнине тĕрĕслемелле.

Ан манăр: сыхланасси сипленессинчен ансатрах. Шел те, анчах та хальхи вăхăтра çак чиртен пĕтĕмпех сывалса пĕтме çук. Çавăнпа та ВИЧран профилактика ирттересси – шанчăклă меслет. Инфекци ан ертĕр тесен презервативпа усă курни пысăк пĕлтерĕшлĕ. Гигиена правилисене пăхăнмасан тата чирлĕ çынсен япалисемпе усă курсан (хачă, хĕскĕч, сухал хырмалли хатĕр-хĕтĕр çинче юн пĕрчисем пулсан) юн урлă та инфекци ертме пулать. Çире пур хĕрарăмсен те асăрхануллă пулмалла, пепкешĕн яваплăха туймалла. Вич-инфекци никама та хĕрхенмест.

Надежда НИКОЛАЕВА,

район тĕп больницин тĕп врачĕн заместителĕ.